Castle La Latte Fort La Latte Chāteau de la Roche Goyon
|
Siel eus Etienne III Goueon
Ar Roc'h-Goueon - Fort La LatteIstor
Dont
a ra anv ar Roch-Goueon eus unan eus tiegezhioł koshań Breizh (anvet Gwion,
Goion, Gouéon, Goyon ha Gouyon). Hervez ar vojenn ez eo testeniekaet e vefe bet
savet ar chastell kentań gant Goueon, dindan renad Alan Barvek e 937.
Evit
ar pezh a sell ouzh ar chastell a-vremań e voe kroget de sevel a-raok
donedigezh ar chanolioł e Breizh (1364), ha kendalchet e savidigezh
hervez berzh-mat Tiegezh Goueon, en eil hanterenn ar XIVvet kantved. Bez e oa
anezhań e 1379, dre ma kasas Gwesklin ur rannad-soudarded dar Roch-Goueon
a zalchas penn gant kadarnded. Diberchennet e voe Tiegezh Goueon eus e
gastell-kreńv evit gounid Charlez V, met daskoret e voe ar chastell de
berchenn da heul feur-emglev Gwennran (1381).
E-kerzh
ar XVvet kantved ez eas war-raok dere kevredigezhel Tiegezh Goueon. War roll
Stadoł-Breizh e oant. Unan eus Tiegezh Goueon, bet kambrelan dug Breizh, a
zimezas gant pennhźrezh baronelezh Torigni-sur-Vire. Diwar
neuze e kuitaas Tiegezh Goueon kavell Breizh hag e teuas da gemer perzh en istor
Bro-Chall. Dont a reas ur gouarnour den em staliań er chastell neuze,
lojet en ul lojeiz kempennet evit an degouezh-se. Da vare stagidigezh Breizh
ouzh Bro-Chall (kaset da benn gant feur-emglev 1532) e voe lakaet seziz war
ar chastell adarre (1490), ar wech-mań gant ar Saozon na drechjont ket.
Da
vare ar Chevre e choarvezas taol ar marv. Jakez
II Goueon, aotrou a Vatignon, Marichal a Vro-Chall, Gouarnour an Normandi hag
ar Guyenne, a oa aet a-du gant Herri IV. Evit mont a-benn dezhań e lakaas Sant
Laorańs, un dileuriad eus Dug Merkeur, seziz war ar chastell hag e argadas
anezhań e 1597. Ar chastell a veze graet "La Latte" dioutań e
galleg dija dar mare-se, a voe dismantret, preizhet, freuzet, tangwallet. An
tour-meur hepken a chomas e stad vat.
Gant
ur chastell freuzet e voe dedennet an aotrou Garengeau, karget da sevel
mogerioł kreńv war an aod evit difenn Sant-Maloł. Treuzfurmet e voe ar chastell,
evel ma oa dleet, gant asant Tiegezh Matignon etre 1690 ha 1715. A-drugarez
dezhań, dreist-holl, e vez anavezet ar chastell evel memań bremań.
E
1715 e teuas James III Stuart da repuiń eno hag e kavas hirisus al lech...
Evit
gwir e oa degouezhet un nozvezh vil a viz Du. Er bloavezh-se e timezas
Louise-Hippolyte Grimaldi (prinsez Monaco) gant Jakez-Frańsez-Leonor Goueon,
aotrou a Vatignon, dug ar Valentinois, gant ma vefe degemeret anv hag ardamezoł
Grimaldi gantań hep e re dezhań.
E
1793 e voe savet ar forn da ruziań ar bolidi, ha toullbachet tud,
enep-dispacherien, a oa diskred warno.
Aloubet
e voe ar chastell gant tud yaouank eus Sant-Maloł, da vare ar Chant-Devezh
(1815), met chwitet e voe o zaol ganto. An
taol brezel diwezhań a voe.
E-kerzh
an XIXvet kantved e voe dilezet ar chastell tamm-ha-tamm, un evezhier hepken
evit ober war e dro. Dirummataet
e voe gant ministrerezh ar Brezel e 1890, ha gwerzhet gant an Domanioł e 1892.
Freuzet e oa evit al lodenn vrasań anezhań pa voe rummataet Monumant Istorel e
1925. Abaoe
1931 eo bet kempennet gant tiegezh Joüon des Longrais ha digoret dar
weladennerien. Deuet eo da vezań ar chastell ar muiań gweladennet e Breizh. Meur a film a zo bet troet ennań, en o zouez "Ar Vikinged", gant Kirk Douglas ha Tony curtis, koulz hag "Ar Chouanted" gant Philippe de Broca.
|